*مرتبه اول عزاداری

در این مرتبه عزادار فقط در قلب خود از مصیبت وارده بر سیّدالشهدا(ع) غمگین و ناراضی است؛ بدون اینكه غم و نارضایتی خود را معمولاً بروز دهد. این مرتبه كمترین درجه عزاداری است؛

*مرتبه دوم عزاداری

در این مرتبه عزادار غم و نارضایتی خود را به شكل هاى گوناگون از قبیل گرفتگی چهره،گرفتن حالت بغض و گریه(تباكی)، گریه كردن، پوشیدن لباس عزا، به سینه و سر زدن و ... بروز می دهد و در این كار گاهی تنها و گاهی به همراه دیگران عزاداری می كند.

عزادار در این مرتبه نوعی انس و الفت و نیز نوعی كشش و نیاز به آن حضرت پیدا می كند و همین یافت درونی و نیز انس غریب، او را وادار می كند كه برای آن حضرت گریه كند و در عزاداری ایشان شركت كند.

*مرتبه سوم عزاداری

در این مرتبه كه شیعیان حضرت بیشترین اعضای آن را تشكیل می دهند، عزادار تنفّر و اعتراض خود را به عاملین مصیبت و جنایتكاران در حق سیدالشهدا (ع) و یارانش و بطور كلی همه اهل بیت^{(علیهم السلام)} اظهار می كند و بر آنها لعن و نفرین نثار می كند؛ آنچه موجب شده كه عزادار از مرتبه دوم به مرتبه سوم ترقی كند، شناخت و معرفتی است كه عزادار به وجود مقدس سیدالشهدا (ع) پیدا كرده است.

*مرتبه چهارم عزاداری

اساساً آنچه عزادار را از مرتبه سوم كه مرتبه "مشترك" بین مسلمین و غیرمسلمین است، بالاتر می برد و در گروه عزاداران و شیعیان حقیقی معصومین (علیهم السلام) وارد می سازد، صفای باطن و بالا رفتن میزان محبت و معرفت او نسبت به حقایق جهان است.

او به سراغ خداوند تبارك و تعالی كه خالق محمّد و آل محمّد (علیهم السلام) است و نیز به سراغ خود ایشان می رود تا او را به معرفت جدید برسانند و عطش او را برطرف كنند. و به منابع معرفتی و اطلاعاتی مهمی دست می یابد.

                                                     «بر گرفته از كتاب عزادار حقیقی ، اثر: محمد شجاعی»